2023–2025 yılları arasında uygulanan iki yıllık Erasmus+ projesi Every Story(Teller) Matters – Human Libraries and Mutual Recognition, altı ülkede geniş bir ortaklık tarafından başarıyla yürütülmüştür: Center for Education and Innovation (Yunanistan), Türkiye Cumhuriyeti Mersin Valiliği (Türkiye), Neotalentway (İspanya), Ofensiva Tinerilor Asociatia (Romanya), Associação Par – Respostas Sociais (Portekiz) ve Early Care International (Danimarka).

Projenin temel amacı; mülteciler ve göçmenler için karşılıklı anlayışı, empatiyi ve kapsayıcı toplumları güçlendirmek amacıyla Human Libraries (İnsan Kütüphaneleri) metodolojisini ve hikâye anlatıcılığını kullanmak olmuştur. Bu metodoloji, “Okuyucuların” gönüllü “İnsan Kitaplarla” açık ve saygılı bir diyalog kurması, stereotiplerin sorgulanması ve karşılıklı anlayışın geliştirilmesi üzerine kuruludur.

Proje, genç göçmenlerin İnsan Kitaplar haline gelmelerini destekleyerek onların seslerinin duyulmasını sağlamış, topluluklarda farkındalığı artırmış ve kapsayıcılığı güçlendirmiştir. Tüm proje faaliyetleri sonunda dijital bir platform geliştirilmiş ve bu platform sanal bir kütüphane işlevi görmeye başlamıştır.

Gençlik Çalışanlarını Güçlendirmek

Proje, altı ortak ülkedeki gençlik çalışanlarının göçmenlerin sosyal uyumunu destekleme kapasitelerini artırmış ve metodolojinin proje sonrası dönemde de sürdürülebilir olmasını sağlamıştır. Bu süreç, Portekiz’in Setúbal şehrinde düzenlenen Gençlik Çalışanları Hareketliliği ile başlamıştır.

• Eğitimin İçeriği: 18 gençlik çalışanı, 10 gün boyunca Human Libraries metodolojisi ve hikâye anlatımı konusunda eğitim aldı.
• Temel Sonuç: Etkinlik sonrası değerlendirmeler, katılımcıların göçmen entegrasyonunda kullanabilecekleri somut araçlar kazandıklarını ve ayrımcılık içeren durumlarla başa çıkmada daha rahat olduklarını ortaya koydu.
• Ağ Etkisi: Eğitim, gençlik çalışanlarını güçlendirerek yerel düzeyde İnsan Kütüphaneleri etkinliklerini yürütebilecek Avrupa geneli bir uzman ağı oluşturdu.

Bu bilgi aktarımını genişletmek için Associação Par – Respostas Sociais ve Ofensiva Tinerilor tarafından iki webinar paketi düzenlenmiş ve 160’tan fazla katılımcıya ulaşılmıştır. Yoğun ilgi, hikâye anlatımı ve İnsan Kütüphaneleri metodolojisinin yerelde değişim yaratma aracı olarak kullanılmasına güçlü bir ilgi olduğunu göstermiştir.

Genç Göçmenlerin Seslerini Yükseltmek ve “İnsan Kitaplar”ı Güçlendirmek

Projenin en önemli etkisi, genç göçmenleri değişimin aktif aktörleri haline getirmesidir. Gençlik Çalışanları hareketliliği sonrasında ortaklar, genç göçmenlerle çalışmaya başlamış ve onları kendi hikâyelerini stereotipleri kırmak için kullanmaları konusunda güçlendirmiştir.

Daha sonra Romanya’nın Arad kentinde, tüm ortak ülkelerden 21 katılımcıyla gerçekleştirilen Genç Göçmen Hareketliliği ise sürecin en önemli gelişim aşaması olmuştur.

• Hedeflere Ulaşım: Katılımcılar kültürlerarası yeterliklerini geliştirmiş, aktif dinleme becerilerini artırmış ve güvenli bir ortamda kendi hikâyelerini oluşturup paylaşmayı öğrenmiştir.
• Güçlenme: Katılımcılar, hikâye anlatımını stereotipleri yıkmak için nasıl kullanabileceklerine dair önemli bilgiler edinmiş ve iletişim becerilerini geliştirerek kendi yolculuklarını anlatan bir fiziksel kitap oluşturmuşlardır.

Bu hareketlilik dışında proje, altı ülkede toplam 37 farklı İnsan Kitap geliştirmeyi ve bunların her birinin en az bir etkinlikte kendi hikâyesini paylaşmasını sağlamıştır. Bu süreç, hikâye anlatımının kapsayıcılığı ve karşılıklı tanımayı güçlendirmedeki derin etkisini göstermektedir.

Bakış Açılarını Değiştirmek: Okuyucularda Empati Ölçümü

Projenin nihai başarısı, hedef kitlesi üzerindeki dönüştürücü etkiyle ölçülmektedir. Altı ülkede uygulanan İnsan Kütüphaneleri faaliyetleri kapsamında toplam 36 etkinlik gerçekleştirilmiştir.

•   Erişim: Etkinlikler, en az 519 okuyucu ile 50 İnsan Kitabı arasında birebir, samimi sohbetler yapılmasını sağlamıştır.

Okuyucular için etki ölçülebilir ve anlıktı:

Ölçülebilir Değişim: Özellikle 18–30 yaş arası genç yetişkinlerde yüksek düzeyde etkileşim ve empati artışı gözlemlenmiştir. Okuyucular, farklı görüşleri güvenli bir ortamda keşfetme fırsatını değerlendirerek öz farkındalık ve duygusal gelişim sergilemiştir.

Stereotiplerin Kırılması: Kişisel hikâyeleri doğrudan dinlemek, okuyucuların önyargılarını sorgulamalarını sağlamış ve göçmenlerin yaşadığı zorluklara yönelik anlayışı artırmıştır.

Uyarlanabilirlik: Etkinliklerin okullardan dijital platformlara kadar çeşitli ortamlarda uygulanabilmesi, metodolojinin esnekliğini kanıtlamıştır. Geri bildirimler, gelecekte hibrit uygulamaların faydalı olabileceğini göstermektedir.

Dijital Miras, Ortaklık ve Sürdürülebilirlik

Projenin kalıcı etkisi, oluşturulan dijital platform ile güvence altına alınmıştır. Platforma şu bağlantıdan erişilebilir: https://everystorytellermatters.eu/

• Erişilebilirlik: Sanal bir kütüphane ve bilgi merkezi olarak hizmet veren platform, yedi dilde (İspanyolca, Türkçe, Yunanca, Portekizce, Rumence, Danca ve İngilizce) içerik sunmaktadır. Bu hayati öneme sahip açık erişimli kaynak; Avrupa genelinde göçmenler, gençlik çalışanları ve sosyal ile kültürel kapsayıcılık girişimlerine ilgi duyan kuruluşlar tarafından kullanılmaya devam edecek, böylece proje hedeflerinin hibe dönemi sonrasında da sürdürülebilir şekilde gerçekleşmesini sağlayacaktır.
• Sürdürülebilirlik: Gençlik çalışanlarına yönelik en iyi uygulamalardan oluşan bir Araç Seti (Tool Kit) platformda erişime sunulmuştur. Bu Araç Seti dayanıklı ve uyarlanabilir bir kaynak olacak şekilde tasarlanmıştır. İçeriği, proje ortaklarının gerçek deneyimlerine dayanmakta olup kolayca kullanılabilecek ve uygulanabilecek sağlam bir temel sunmaktadır. Açıklayıcı metinlerin video, infografik ve şablon gibi çekici formatlarla birleştirilmesi, gençlik çalışanlarının etkili kültürlerarası kapsayıcılığı programlarına entegre etmesini kolaylaştırmaktadır. En önemlisi, bu materyal açık erişimlidir; bu sayede kurumlar ve paydaşlar projenin sonuçlarını rahatlıkla kullanabilir ve üzerine yenilerini inşa edebilir. Bu durum, metodolojinin daha geniş kitlelere yayılmasını ve gelecekte de uygulanmasını garanti altına almaktadır.

Bu başarı, altı ülkeden oluşan konsorsiyumun gücü üzerine inşa edilmiştir. Projenin ulusötesi yapısı—yüz yüze toplantılarla daha da güçlenerek—derin kültürlerarası etkileşim ve işbirliği sağlamıştır. Bu güçlü ve ortak kararlılık, projenin metodolojilerinin aktarılabilir, uyarlanabilir olmasını ve ortakların gelecekteki yerel çalışmalarına entegre edilmesini güvence altına alarak projenin uzun vadeli sürdürülebilirliğini sağlamaktadır.